Jullie hebben betaald voor het logo. Daarmee is het nog niet van jullie

Er ligt een factuur. Er is een ontwerper geweest. Er zijn bestanden geleverd en het logo staat op de gevel, op de bus en op elke offerte die het bedrijf uitstuurt.

En toch kan het zo zijn dat de rechten erop bij iemand anders liggen.

Dat is geen theoretisch randgeval. Artikel 2 van de Auteurswet legt het auteursrecht bij de maker, niet bij de opdrachtgever. Betaling van de factuur geldt als vergoeding voor het werk, niet als overdracht van rechten. Heeft een freelancer of een bureau het logo gemaakt en is er niets over overdracht vastgelegd, dan heeft de opdrachtgever een gebruiksrecht. Meer niet.

De meeste ondernemers gaan uit van het tegenovergestelde. Ik heb ervoor betaald, dus het is van mij. Dat klopt bij een machine en niet bij een ontwerp.

De regel is kort, de uitzonderingen zijn dat ook

Drie situaties bepalen wie de rechthebbende is.

Gemaakt door een externe partij, zonder afspraken. Het auteursrecht ligt bij de maker. De opdrachtgever mag het werk gebruiken voor het doel waarvoor hij het bestelde. Wat dat doel precies was, blijkt achteraf verrassend lastig vast te stellen. Mocht het logo van de website ook op de bedrijfswagens? Op verpakkingen? In een zusteronderneming?

Gemaakt door iemand in loondienst. Artikel 7 van de Auteurswet bepaalt dat de werkgever als maker wordt aangemerkt wanneer het maken van dat soort werk tot de functie van de werknemer hoorde. Was de ontwerper in dienst, dan zit het goed.

Gemaakt onder leiding en toezicht. Artikel 6 kent het auteursrecht toe aan degene onder wiens leiding en toezicht het werk tot stand kwam. Dat gaat verder dan meedenken; het veronderstelt dat de creatieve keuzes bij de opdrachtgever lagen. In de praktijk is dat een smalle uitzondering.

Overdracht kan alleen schriftelijk, en de eis is dit jaar strenger geworden

Auteursrecht is overdraagbaar, maar niet mondeling en niet stilzwijgend. Er moet een akte zijn: een ondertekend geschrift waarin staat welke rechten overgaan.

Per 1 januari 2026 is de Wet versterking auteurscontractenrecht in werking getreden. Sindsdien zijn er twee dingen nodig. Een schriftelijke overeenkomst tot overdracht, en een akte van levering. Nieuw is dat niet alleen de levering maar ook de afspraak zelf op schrift moet staan.

Een notaris hoeft er niet aan te pas te komen. Een gewoon ondertekend document volstaat.

Het valt pas op wanneer het uitmaakt

Zolang het logo gewoon gebruikt wordt, merkt niemand iets. Het gaat schuren op vier momenten, en die komen allemaal voort uit groei.

Bij een aanpassing. Het bedrijf wil het logo laten moderniseren of door een andere partij laten uitwerken. Wie het auteursrecht heeft, kan zich verzetten tegen bewerking.

Bij een merkregistratie. Het bedrijf wil het beeldmerk deponeren. De ontwerper kan daar bezwaar tegen maken.

Bij uitbreiding. Er komt een tweede vennootschap of een overgenomen bedrijf bij dat hetzelfde merk gaat voeren. Het oorspronkelijke gebruiksrecht dekt dat niet zonder meer.

Bij verkoop. Dit is de duurste van de vier. In een due diligence wordt het intellectuele eigendom in kaart gebracht. Blijkt dan dat de rechten op het beeldmerk nooit zijn overgedragen, dan is dat een bevinding die op tafel komt op het moment dat er over prijs wordt gepraat.

Bij een overname is er nog een tweede laag. De rechten moeten niet alleen bij de vennootschap liggen, ze moeten ook aantoonbaar mee overgaan. Een algemene bepaling waarin alle overige goederen worden geleverd, is niet altijd specifiek genoeg om intellectuele eigendomsrechten te dekken.

Ook na overdracht blijft er iets bij de maker liggen

Dit wordt vaak over het hoofd gezien. De persoonlijkheidsrechten uit artikel 25 gaan niet mee met een overdracht. De maker kan zich blijven verzetten tegen misvorming of aantasting van het werk, en kan aanspraak maken op naamsvermelding.

Wie dat wil uitsluiten, moet daar apart afstand van laten doen in dezelfde akte. Een overdracht zonder die passage is dus niet volledig.

De controle duurt twee minuten

Pak de opdrachtbevestiging, de offerte of de algemene voorwaarden van de partij die het logo maakte. Zoek op het woord overdracht.

Staat het er niet in, dan liggen de rechten waarschijnlijk niet bij het bedrijf. Staat er wel iets over licentie of gebruiksrecht, dan is dat een licentie en geen eigendom; dat is een wezenlijk verschil.

Is er niets vastgelegd, dan is dat alsnog te repareren. Een akte kan achteraf worden opgesteld, en de meeste ontwerpers werken daaraan mee. Het gesprek wordt wel lastiger op het moment dat de samenwerking al is beëindigd of er een conflict speelt. Dat is een argument om het nu te doen en niet bij de volgende stap.

Waarom dit hoort bij het fundament en niet bij de juridische bijlage

Een merk is geen plaatje maar een bezit. Bij een overname wordt het meegewogen, bij een merkregistratie moet het aantoonbaar zijn, en bij elke uitbreiding moet duidelijk zijn wie erover gaat.

Wie een logo laat maken zonder de overdracht te regelen, heeft een uiting gekocht en geen eigendom verworven. Dat verschil is jarenlang onzichtbaar en dan opeens bepalend.

Ik ben geen jurist en dit is geen juridisch advies. Ik bouw merksystemen en kom dit tegen bij bedrijven die groeien of net zijn overgenomen. Als de controle hierboven twijfel oplevert, is dat een vraag voor een advocaat die intellectueel eigendom doet.