Wachten op een bureau om één kleur aan te passen, is vendor lock-in

Jullie willen één kleur aanpassen voor een campagne. Daarvoor moeten jullie wachten op een bureau dat deze week niet terugbelt.

Dat is vendor lock-in. Voor elke aanpassing aan jullie eigen merk zijn jullie afhankelijk van één partij, en die partij bepaalt het tempo. Een nieuw bestandsformaat voor de drukker, een logo voor een beursstand, een kleur die net iets anders moet: allemaal via dezelfde flessenhals. Wat een routinehandeling zou moeten zijn, wordt een aanvraag. Met een wachttijd, en vaak een factuur.

De kennis zit in een hoofd, niet in een systeem

Lock-in ontstaat zelden met opzet. Het ontstaat omdat de regels van jullie merk nergens staan vastgelegd. Ze zitten in het hoofd van de ontwerper die het maakte. Welke kleur precies, welke afstand rond het logo, welk lettertype op welke plek: die kennis is nooit opgeschreven. Zolang die ene persoon bereikbaar is, werkt het. Vertrekt hij, gaat het bureau failliet of verhoogt het zijn tarief, dan vertrekt de kennis mee. Jullie staan dan met een merk dat niemand anders kan onderhouden.

Daar komt een tweede probleem bij. Vaak bezitten jullie het eindresultaat wel, maar niet de bron. Jullie hebben een logo als PNG, het plaatje dat op de site staat. Jullie hebben niet het schaalbare bronbestand waarmee een andere partij verder kan. Voor elke nieuwe toepassing moeten jullie dus terug naar de maker, want alleen hij heeft het bestand waarmee het werkt. Bezit zonder bruikbaarheid is geen bezit.

De rekening loopt op waar niemand hem ziet

De kosten van lock-in staan niet op één factuur. Ze zitten verspreid in kleine dingen. Een aanpassing die intern vijf minuten zou kosten, wordt een offerte en een week wachten. Een campagne loopt vertraging op omdat het bureau vol zit. Een leverancier die weet dat jullie niet weg kunnen, heeft geen reden om scherp te blijven op prijs of snelheid. En het duurst: op het moment dat jullie snel moeten schakelen, in een markt die niet wacht, staat jullie merk stil omdat de enige die eraan mag komen er niet is.

Dit is geen kwestie van een slecht bureau. Ook een goed bureau kan te druk zijn, van koers veranderen of ophouden te bestaan. Het probleem is niet de partij. Het probleem is dat er maar één partij is die het kan.

De vraag is niet of jullie een leverancier hebben. De vraag is of jullie weg kunnen

Hier zit het onderscheid dat telt. Een leverancier houden is geen lock-in. Vastzitten aan een leverancier is dat wel. Het verschil is of jullie op elk moment met een werkend merk kunnen vertrekken, zonder dat er iets instort. Kunnen jullie dat, dan is blijven een keuze. Kunnen jullie dat niet, dan is blijven een verplichting, en daarvoor betalen jullie zonder het op te merken.

Dat maakt eigendom de kern van de zaak. Niet het eigendom van een plaatje, maar van het systeem eronder: de bestanden, de maten, de regels. Alles wat nodig is om het merk te reproduceren, los van wie het ooit heeft gemaakt.

Ik lever het merk zo op dat jullie mij niet nodig hebben

Zo bouw ik. Elk traject eindigt in wat ik The Blueprint noem: een omgeving op jullie eigen adres waarin alles vastligt. De strategie, de constructietekening met de maten, de kleurcodes in elk formaat, de regels voor gebruik. Reproduceerbaar door iedere leverancier, zonder ontwerpkennis en zonder mij.

Dat gaat verder dan een map met bestanden. De kleuren liggen ook machine-leesbaar vast, zodat een willekeurige webbouwer ze importeert in plaats van ze met de hand over te typen. Een drukker of gevelbouwer meet de maten na in plaats van ze te schatten. Waar jullie eerst afhankelijk waren van één interpretatie, ligt er nu een protocol dat elke partij kan volgen.

En de uitgang zit er standaard in. Bij oplevering krijgen jullie de volledige export: alle bronbestanden, de schaalbare masterbestanden en The Blueprint als document. Dat is en blijft van jullie. Willen jullie na afloop met een andere partij verder, dan kan dat, met een merk dat op de eerste dag al werkt bij die nieuwe partij. Ik blijf betrokken als jullie dat kiezen, niet omdat jullie vastzitten.

Vijftien jaar in dit vak hebben me geleerd dat afhankelijkheid comfortabel is voor de leverancier en duur voor de klant. Ik heb mijn werk daarom zo ingericht dat het tegen me pleit. Als ik het goed doe, kunnen jullie zonder mij. Dat is precies de bedoeling.

Wat jullie zelf kunnen nagaan

Jullie hoeven geen contract op te zeggen om te weten hoe stevig jullie vastzitten. Twee vragen volstaan. Hebben jullie de schaalbare bronbestanden van jullie logo in handen, of alleen de plaatjes die op de site staan. En kan een nieuwe partij jullie merk correct toepassen met wat er nu is vastgelegd, of hangt dat af van één telefoonnummer.

Is het antwoord op een van beide onzeker, dan is dat het lek. Een korte nulmeting van jullie merk laat zien waar het zit. Twijfelen jullie over de bestanden die jullie in huis hebben, dan kijk ik daar graag een keer naar mee.

Demy Rink, Brand Systems Architect